Pedagogische doelen en uitgangspunten
De Molenketjes vzw werkt vanuit een pedagogisch beleid dat door alle medewerkers gedragen wordt. Het geeft hen en de ouders inzicht in de werking en het opvoedingsklimaat dat we nastreven. Het pedagogisch beleid is gebaseerd op de algemene missie en visie van de organisatie. Daarnaast gaf het Pedagogisch Raamwerk voor de kinderopvang van Opgroeien een richting en inspiratie voor de verdere uitwerking van een algemeen pedagogisch beleid.
Het pedagogisch beleid van De Molenketjes vzw beschrijft de belangrijke pedagogische doelstellingen en uitgangspunten waar de vzw voor staat. In alle deelwerkingen van De Molenketjes geeft het pedagogisch beleid richting, inspiratie en houvast voor de dagelijkse praktijk van opvang van kinderen en de contacten met hun ouders, de buurt, partners en de bredere samenleving. Het is een middel om het pedagogisch handelen te toetsen en waar nodig bij te stellen en zo te komen tot optimale pedagogische kwaliteit van de opvang. Het pedagogisch beleidsplan is een leidraad voor nieuwe medewerkers en stagiaires. Het maakt ook duidelijk waar wij als organisatie voor staan en waarin wij ons onderscheiden: zó doen wij het!
Vanuit de missie en visie en het algemene pedagogisch beleid wordt voor elke deelwerking van De Molenketjes een pedagogisch werkplan uitgeschreven. In concrete richtlijnen beschrijven we per deelwerking hoe de pedagogische visie in de dagelijkse werking uitgevoerd kan worden.
Het gebruik van een pedagogisch beleidsplan moet aansluiten bij de specifieke situatie van dat moment en bij veranderingen die zich voordoen. Het werken met de doelstellingen en de daaruit voortvloeiende werkwijze moet dus gekenmerkt worden door flexibiliteit.
Het pedagogisch beleid en de verschillende pedagogische werkplannen zijn continu in ontwikkeling, worden regelmatig geëvalueerd, opgevolgd en bijgestuurd waar nodig. Op deze manier wordt stilgestaan bij de dagelijks terugkomende handelingen. Soms blijkt dat oude regels en gewoonten aangepast moeten worden, maar het kan ook zijn dat ze positief geëvalueerd worden. Op deze manier blijven we bouwen aan kwaliteitsvolle en warme opvang voor elk kind.
Een fijne plek voor elk kind
Onze initiatieven hebben als eerste ambitie een fijne plek te zijn voor alle kinderen met en voor wie we werken.
Welbevinden
De Molenketjes wil een plek zijn waar kinderen graag komen, zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn. Het emotionele en fysieke welbevinden van de kinderen staat voorop in alles wat we doen en is het ultieme doel. Kinderen die zich echt goed voelen, gedragen zich ‘als een vis in het water’. En dat zie je. Kinderen met een hoog welbevinden zijn kinderen die genieten en veel lachen bij de dingen die ze doen. Ze zijn levendig en hebben veel energie. Bij kinderen die zich goed voelen, neemt het zelfvertrouwen toe. Daarom verwachten we van al onze medewerkers dat ze oog hebben voor wat elk kind nodig heeft om zich goed te voelen (bijvoorbeeld: liefde en affectie, sociale contacten, zelf keuzes maken, duidelijkheid en structuur, eten en drinken, warmte, respect…). Pas als een kind zich veilig en geborgen voelt is het klaar om te exploreren, te leren en te groeien, en relaties aan te gaan met anderen.
Betrokkenheid
Medewerkers zorgen bewust voor een stimulerende omgeving, zowel binnen als buiten, waar kinderen kunnen opgaan in hun spel en activiteiten en soms zelfs de tijd vergeten. De opvang is ook een plek die prikkelt, nieuwe dingen aanreikt en van waaruit een kind een stuk van de wereld ontdekt.
Verbondenheid
Daarnaast is de opvang een plek waar kinderen zich verbonden voelen en leren omgaan met anderen. Ze ontdekken wat het betekent om “erbij te horen”, rekening te houden met elkaar en relaties op te bouwen. met zowel kinderen als volwassenen.
We vertrekken steeds vanuit de individuele noden van elk kind, maar verliezen het belang van de groep niet uit het oog. Op die manier leren kinderen stap voor stap hun plaats vinden binnen een groep en binnen de samenleving. Bij vzw De Molenketjes zien we opvang als een omgeving die rekening houdt met het unieke, nieuwsgierige en sociale kind. We maken bewuste pedagogische keuzes en bieden een omgeving waarin ruimte is voor de emotionele, persoonlijke en sociale ontwikkeling van elk kind.
Al onze Molenketjes zijn UNIEK
Elk kind mag zijn wie hij is. We hebben aandacht voor de kwaliteiten van elk kind en laten kinderen ontwikkelen op hun eigen manier en tempo. In de opvang gaan we respectvol om met de verschillen. We vergelijken kinderen niet met anderen, enkel met zichzelf.
We proberen kinderen zo veel mogelijk individueel te benaderen en persoonlijke aandacht te geven. We respecteren de autonomie, het eigen ritme en de individuele behoeften van elk kind en proberen elk kind zo goed mogelijk te begrijpen.
We gaan ervan uit dat elk kind eigen talenten en mogelijkheden heeft. Daarnaast wordt het unieke van elk kind ook bepaald door de sociale en culturele context van het gezin waarin het opgroeit.
Dit vraagt van begeleiders dat ze zich kunnen inleven in de kinderen en ze zich bewust zijn van hun houding, hun taalgebruik en hun manier van handelen.
Hiermee kunnen ze immers bijdragen aan een respectvolle en warme benadering van het kind.
Vanuit deze emotionele veiligheid en geborgenheid waar het kind zichzelf mag zijn, zal het spelenderwijs nieuwe uitdagingen aangaan en verder ontwikkelen.
Ook taal bepaalt mee iemands identiteit. Als Nederlandstalige opvang stimuleren we steeds het gebruik van de Nederlandse taal. Maar omwille van het welbevinden van de kinderen zetten we tijdens emotionele momenten de eigen thuistaal soms functioneel in (vb. even troosten, iets uitleggen) zodat kinderen zich al gauw (terug) beter in hun vel voelen. Interacties tussen kinderen in een andere taal worden nooit bestraft, wel op een speelse manier naar de gemeenschappelijke taal, het Nederlands geleid.
Kinderen zijn ONTDEKKERS
We gaan ervan uit dat kinderen van nature spelen en het talent en de mogelijkheden hebben om zichzelf, de anderen en de omgeving rondom hen
al spelend te ontdekken. Het zijn geboren onderzoekers: ze zijn nieuwsgierig en leergierig. Als we hen de ruimte geven om hun eigen weg te gaan, zullen kinderen experimenteren en al doende leren. Zo spelen kinderen een actieve rol in hun eigen ontwikkeling.
We gaan ervan uit dat kinderen niet alleen tijdens georganiseerde activiteiten, maar ook tijdens zorgmomenten en vrij spel ervaringen opdoen die voor hen waardevol zijn.
Hoewel een kind volop zelf de wereld actief ontdekt, bloeit het pas echt open als ook de volwassenemeebeweegt.
We verwachten van de begeleiders dat ze open staan voor de initiatieven van de kinderen en deze positief aanmoedigen.
Zo geven we groeikansen en bouwen we aan hun zelfvertrouwen. Kinderen worden door hun begeleiders aangemoedigd zelf keuzes te maken en inhoud te geven aan hun activiteiten. De ervaring op zich is even belangrijk als het resultaat.
Wij zorgen voor een uitdagende leef- en leeromgeving waarin uw kind kan ontdekken en groeien. Onze begeleiders richten de ruimte zo in dat kinderen sleutelervaringen kunnen opdoen binnen de vier ervaringsgebieden: ik en de ander, verkennen van de wereld, communicatie en expressie en lichaam en beweging (cf. Pedagogisch raamwerk).
We spelen dan ook in op een leefomgeving, zowel binnen als buiten, waar begeleiders van kinderen bewust omgaan met:
– de inrichting
– het aanbod van materialen en activiteiten
– de interacties tussen begeleiders en kinderen en kinderen onderling
– regels en afspraken en
– bijvoorbeeld een herkenbare dagindeling.
Naast binnen spelen, zetten we ook actief in op ‘buitenspel’. Buiten zijn en buiten spelen vinden de meeste kinderen fijn en buiten doe je andere ervaringen op dan binnen. Opvang kan zo door spel en ontdekking binnen en buiten bijdragen tot het leren en ontwikkelen.
Voor onze allerjongsten in de kinderdagverblijven betekent dit bijvoorbeeld dat zorg-, leer- en spelmomenten verweven zijn met en in elkaar. Zo zien we dat kinderen doorheen de dag ervaringen opdoen ook in alledaagse situaties zoals een eet-of verzorgingsmoment. Voor onze schoolgaande kinderen in de opvang merken we bijvoorbeeld dat opvangtijd een waardevolle aanvulling kan zijn op hun schooldag. Het is een moment van vrije tijd, waarin ontspanning en plezier maken voorop staan en waarin ze andere talenten kunnen ontdekken.
Ik en Jij
We gaan ervan uit dat kinderen sociaal zijn. Ze leren zichzelf kennen in de ontmoeting met andere kinderen en volwassenen. Deelnemen aan het leven in een groep, zoals in de opvang, zal mee bepalen wie een kind is. Kinderen leren in de opvang samenleven en relaties aangaan met elkaar. Het ontstaan van de eerste vriendschappen, maar ook ruzie maken en het weer bijleggen hoort daarbij. Kinderen ervaren wat het is om deel uit te maken van een groep en ‘erbij te horen’, ze leren omgaan met elkaar en zich in te leven in de andere. Zo worden hen maatschappelijk aanvaarde normen en waarden bijgebracht.
Volwassenen helpen hen hierbij zonder het steeds over te nemen. Kinderen leren van hun begeleiders om respectvol om te gaan met elkaar en met anderen. Regels en afspraken zijn hierin ondersteunend. Niet vanuit een machtsverhouding, wel vanuit een warme en verantwoordelijke relatie stellen begeleiders grenzen en bieden ze structuur waarbinnen samenspelen en samenleven mogelijk is.
In de contacten en ontmoeting met elkaar leren kinderen omgaan met verschillen. Begeleiders leren hun op een positieve manier kennismaken met een diversiteit aan gezinssamenstellingen, talen, voedingsgewoonten, thuisculturen, enz.
Een plek waar ook ouders welkom zijn
Net zoals we willen dat elk kind zich thuis voelt bij De Molenketjes, vinden we het belangrijk dat ook alle ouders zich welkom en prettig voelen bij de plek waar hun kind wordt opgevangen. Door ouders actief te betrekken bij de opvang in het algemeen en bij specifieke activiteiten zetten we ook in op een positieve ouder-kindrelatie.
Door toegankelijke, kwalitatieve opvang aan te bieden, willen we ouders in staat stellen hun gezinstaken te combineren met andere activiteiten. We proberen – waar mogelijk – eventuele organisatorische, financiële, sociale of welke drempels dan ook te detecteren en weg te werken. Door mee te denken met ouders, willen we opvang voor zo veel mogelijk ouders mogelijk maken.
We streven naar betrokkenheid en samenwerking met al onze ouders, ongeacht hun gender-, sociale of culturele achtergrond. Gezinnen in al hun diversiteit zit in het DNA van De Molenketjes en worden erkend, gewaardeerd en betrokken. Opvang heeft voor ons een economische, pedagogische én ook een sociale functie.
Ouders als partners
Vanuit De Molenketjes vzw gaan we een opvoedingspartnerschap aan met de ouders. Ouders zijn de eerste opvoeders, de ‘eindverantwoordelijke’ en de ervaringsdeskundige over hun eigen kind. Zij kennen hun kind als geen ander. Wij geloven dat elke ouder het beste wil voor zijn kind en ook evolueert in zijn rol als ouder.
We gaan steeds in dialoog met de ouders om samen de opvoeding van de kinderen vorm te geven en te bouwen aan een sterk wederzijds respect en vertrouwen. We willen zowel vaders als moeders betrekken. Door goed te luisteren en te observeren, proberen we enerzijds onze aanpak zo goed mogelijk af te stemmen op de verwachtingen en noden van de kinderen en hun gezin. Anderzijds vragen we de ouders ook begrip voor het eigene van groepsopvang en voor de visie van de organisatie.
Ouders en medewerkers leren elkaar daartoe kennen en waarderen. De kinderopvang is zo niet alleen de plaats waar hun kind tijdens hun afwezigheid opgevangen wordt, maar ook een plek waar ouders in contact komen met medewerkers die hun kind goed kennen en eventueel andere ouders met wie ze zorgen en vragen kunnen delen.
Door een goede samenwerking en communicatie met de ouders, hopen we dat ouders voelen dat ze er niet alleen voorstaan en dat ze merken dat de opvoeding mee gedragen wordt door andere volwassenen in de samenleving. It takes a village to raise a child.
Betrokkenheid van ouders = samen doen en samen denken
Samenwerken met ouders betekent voor De Molenketjes vzw veel meer dan open communicatie en overleg over hun kind.
De Molenketjes vzw maakt er werk van om ouders het gevoel te geven dat ze echt welkom zijn. Er wordt in elke deelwerking actief gezocht naar mogelijkheden om ouders zicht te laten krijgen of zelfs deel te laten hebben aan de werking in de opvang. We werken op maat en houden zowel rekening met de specifieke context van elke deelwerking als de noden en behoeften van de ouders zelf. Niet elke ouder wil of kan deelnemen aan gezamenlijke momenten. We trachten het aanbod zo divers mogelijk te houden om zo veel mogelijk ouders aan te spreken.
Participatie van ouders betekent voor De Molenketjes vzw ook inspraak. De ideeën en meningen van ouders nemen we zeer ter harte. We zoeken voortdurend naar kanalen langs dewelke ouders kunnen meedenken over de dagelijkse werking van de opvang. Onze gesprekken met ouders zijn ook hier zeker niet onbelangrijk. Maar ook formelere inspraakmogelijkheden, zoals tevredenheidsgesprekken en –enquêtes zijn mogelijk.
Bijdragen tot verbondenheid en ontmoeting tussen ouders onderling
Door ouders een plekje te geven in de kinderopvang, weten we dat we kansen creëren voor ouders om elkaar te ontmoeten en hun netwerk te verbreden. In een grootstedelijke context met een grote diversiteit aan gezinnen en samenlevingsvormen en een toegenomen migratie ervaren heel wat ouders een vorm van isolement en zijn ze op zichzelf aangewezen.
Daarnaast staan de intensieve zorgen voor een gezin met (jonge) kinderen soms in de weg dat ouders nog voldoende energie vinden om te investeren in duurzame sociale contacten. Kortstondige contacten met ‘onbekenden’ in de omgeving (bijvoorbeeld in de opvang) kunnen echter even waardevol zijn.
Het contact met andere ouders van kinderen van dezelfde leeftijd is vaak een deugddoende vorm van steun en informatie. Ervaring leert ons echter dat elkaar ‘tegenkomen’ in de opvang niet gelijk is aan ontmoeten. Regelmatig ouders uitnodigen (spontaan of op een feest), maar ook foto’s ophangen, bewust omgaan met de inrichting van de ruimte en het maken van afspraken zijn acties die we ondernemen om het ‘kleine ontmoeten’ tussen ouders mogelijk te maken.
Uiteindelijk doen we ook dit alles met het oog op het welbevinden van het kind. Kinderen voelen zich sneller thuis op een plek waar ook hun gezin écht welkom is.
Opvang in en samen met de buurt
Kinderen doen in de kinderopvang andere ervaringen op dan thuis. Niet alleen leren ze, binnen de veilige muren van het kinderdagverblijf of de opvang omgaan met leeftijdsgenoten en andere volwassenen. De Molenketjes vzw laat de kinderen ook kennis maken met de buurt en de ruimere omgeving.
De kinderopvang is een ‘oefenschool’, een opstap naar het gemeenschapsleven. Ze leren omgaan met mekaar, en dus ook met verschillen.
Diversiteit wordt in De Molenketjes vzw op een respectvolle manier onder de aandacht gebracht. Naast het feit dat elk kind en elk gezin in de opvang gerespecteerd en gewaardeerd wordt, leren de kinderen ook de buurt en de ruimere samenleving in al zijn kleuren kennen.
We zijn er ons ook van bewust dat we een belangrijke rol spelen voor heel wat kinderen en gezinnen. Dit engagement delen we graag met andere partners met wie we samenwerkingsverbanden aangaan.
Opvang met en door sterke en tevreden medewerkers
Geen kwalitatieve opvang zonder goed opgeleid, ervaren en tevreden medewerkers. We willen onze kinderbegeleiders ondersteunen in hun dagelijkse praktijk om kwalitatieve opvang te realiseren. Medewerkers worden actief betrokken bij het uitwerken, uitdragen en bijsturen van onze pedagogische visie. Het gezamenlijk kritisch kijken naar de werkwijze van elkaar om tot een eenduidige aanpak komen, komt de kwaliteit ten goede. Hierdoor ontstaat duidelijkheid voor de kinderen en de ouders.
Via regelmatig teamoverleg, reflectie-momenten, interne en externe studiedagen, coaching van en functioneringsgesprekken met medewerkers creëren we tijd en ruimte om medewerkers te ondersteunen in hun persoonlijke groei. We zetten daarmee graag in op de persoonlijke competenties en talenten van onze medewerkers.