Pedagogische doelen en uitgangspunten
Een fijne plek voor elk kind
Bij vzw De Molenketjes is het onze eerste en belangrijkste ambitie om voor elk kind een fijne, veilige en stimulerende plek te creëren. In al onze initiatieven vertrekken we vanuit het kind en maken we bewuste pedagogische keuzes die bijdragen aan zijn of haar ontwikkeling en welbevinden.
De Molenketjes wil een plek zijn waar kinderen graag komen, zich veilig en geborgen voelen en zichzelf kunnen zijn. Het emotionele en fysieke welbevinden van elk kind staat centraal in ons beleid en in het dagelijkse handelen van onze medewerkers. Wanneer kinderen zich goed voelen, zie je dat meteen: ze genieten, lachen, tonen energie en ontwikkelen zelfvertrouwen. Daarom verwachten we van al onze medewerkers dat zij aandacht hebben voor wat elk kind nodig heeft om zich goed te voelen. Dat kan gaan over warmte en affectie, duidelijke structuur, ruimte om zelf keuzes te maken, sociale contacten, respect, rust, en zorg voor basisbehoeften zoals eten en drinken. Pas wanneer een kind zich veilig voelt, is het klaar om te ontdekken, leren, groeien en relaties aan te gaan met anderen.
Betrokkenheid en ontdekkingsdrang
Onze opvang is meer dan een veilige plek: ze is ook een omgeving die prikkelt en uitnodigt. Kinderen krijgen kansen om nieuwe dingen te ontdekken en hun interesses te volgen.
Medewerkers zorgen bewust voor een stimulerende omgeving, zowel binnen als buiten, waar kinderen kunnen opgaan in hun spel en activiteiten en soms zelfs de tijd vergeten. Zo doen kinderen bij De Molenketjes unieke ervaringen op die een waardevolle aanvulling vormen op de opvoeding thuis en het leren op school.
De opvang is ook een plek die prikkelt, nieuwe dingen aanreikt en van waaruit een kind een stuk van de wereld ontdekt. Medewerkers zorgen voor een omgeving, zowel binnen als buiten, waar kinderen de tijd vergeten en kunnen opgaan in hun spel en activiteiten. Zo doen kinderen in de opvang en tijdens activiteiten unieke ervaringen op die een aanvulling zijn op de opvoeding thuis en/of op school.
Verbondenheid en samenleven
Ten slotte is de opvang een plek waar kinderen zich verbonden voelen en leren omgaan met anderen, zowel kinderen als volwassenen. Ze leren wat het is om ‘erbij te horen’. Er wordt uitgegaan van de individuele behoeften van het kind, maar we houden het groepsbelang in het oog.
Daarnaast is de opvang een plek waar kinderen zich verbonden voelen en leren samenleven met anderen. Ze ontdekken wat het betekent om erbij te horen, rekening te houden met elkaar en relaties op te bouwen met zowel kinderen als volwassenen.
We vertrekken steeds vanuit de individuele noden van elk kind, maar verliezen het belang van de groep niet uit het oog. Op die manier leren kinderen stap voor stap hun plaats vinden binnen een groep en binnen de samenleving. Bij vzw De Molenketjes zien we opvang als een omgeving die rekening houdt met het unieke, nieuwsgierige en sociale kind. We maken bewuste pedagogische keuzes en bieden een omgeving waarin ruimte is voor de emotionele, persoonlijke en sociale ontwikkeling van elk kind.
Wij zien de opvang als een omgeving die rekening houdt met het unieke, ontdekkende en sociale kind. We bieden een omgeving waar ruimte is voor de emotionele, persoonlijke en sociale ontwikkeling van kinderen.
Al onze Molenketjes zijn UNIEK
We gaan ervan uit dat elk kind eigen talenten en mogelijkheden heeft. Daarnaast wordt het unieke van elk kind ook bepaald door de sociale en culturele context van het gezin waarin het opgroeit.
Ieder kind mag zijn wie hij is. We hebben aandacht voor de sterktes van ieder kind en laten kinderen ontwikkelen op hun eigen manier en tempo. In de opvang gaan we respectvol om met de verschillen tussen kinderen. We vergelijken kinderen niet met anderen, enkel met zichzelf.
We proberen kinderen zo veel mogelijk individueel te benaderen en persoonlijke aandacht te geven. We respecteren de autonomie, het eigen ritme en de individuele behoeften van elk kind en proberen elk kind zo goed mogelijk te begrijpen.
Dit vraagt van begeleiders dat ze zich kunnen inleven in de kinderen en ze zich bewust zijn van hun houding, hun taalgebruik en hun manier van handelen.
Hiermee kunnen zeimmers bijdragen aan een respectvolle en warme benadering van het kind.
Vanuit deze emotionele veiligheid en geborgenheid waar het kind zichzelf mag zijn, zal het spelenderwijs nieuwe uitdagingen aangaan en verder ontwikkelen.
Ook taal bepaalt mee iemands identiteit. Als Nederlandstalige opvang stimuleren we steeds het gebruik van de Nederlandse taal. Maar omwille van het welbevinden van de kinderen zetten we tijdens emotionele momenten de eigen thuistaal soms functioneel in (vb even troosten, iets uitleggen) zodat kinderen zich snel (terug) beter in hun vel voelen. Interacties tussen kinderen in een andere taal worden nooit bestraft, wel op een speelse manier naar de gemeenschappelijke taal, het Nederlands geleid. Lees hier ons ons volledig taalbeleid.
Kinderen zijn ONTDEKKERS
We gaan ervan uit dat kinderen van nature spelen en het talent en de mogelijkheden hebben om zichzelf, de anderen en de omgeving rondom hen al spelend te ontdekken en dat ook de hele dag door doen. Het zijn geboren onderzoekers, ze zijn nieuwsgierig en leergierig. Als we hen de ruimte geven om hun eigen weg te gaan, zullen kinderen experimenteren en al doende leren. Zo spelen kinderen een actieve rol in hun eigen ontwikkeling.
In deze visie gaan we ervan uit dat kinderen niet alleen tijdens georganiseerde activiteiten, maar ook tijdens zorgmomenten en vrij spel ervaringen opdoen die hen helpen zich ten volle te ontplooien. We verwachten van de begeleiders dat ze open staan voor de initiatieven van de kinderen en deze positief aanmoedigen.
Zo geven we groeikansen en bouwen we aan hun zelfvertrouwen. Kinderen worden door hun begeleiders uitgedaagd om zelf keuzes te maken en inhoud te geven aan alle activiteiten die ze doen. De ervaring op zich is zo belangrijker dan het resultaat die ze oplevert.
Het ontdekkende kind speelt weliswaar een actieve rol in zijn eigen ontwikkeling, de volwassene draagt de verantwoordelijkheid om kinderen hierin te ondersteunen en extra uit te dagen.
De volwassene is verantwoordelijk voor het inrichten van een leef- en leeromgeving waar kinderen elke minuut van de dag sleutelervaringen kunnen opdoen op vier ervaringsgebieden: ik en de ander, verkennen van de wereld, communicatie en expressie en lichaam en beweging (cfr Pedagogisch raamwerk). Een omgeving die kinderen aanzet om verder te exploreren en nieuwe uitdagingen aan te gaan. Een leefomgeving, zowel binnen als buiten, waar begeleiders van kinderen bewust omgaan met:
– de inrichting
– het aanbod van materialen en activiteiten – de interacties tussen begeleiders en kinderen en kinderen onderling
– regels en afspraken en
– bijvoorbeeld een herkenbare dagindeling.
Om de ervaringen van de kinderen nog meer te verrijken zetten we bewust in op ‘buitenspel’. Buiten zijn en buiten spelen vinden de meeste kinderen prettig en buiten doe je heel andere ervaringen op dan binnen. Opvang speelt een rol in het leren en ontwikkelen van kinderen, waarbij we benadrukken dat dit op een niet-schoolse manier gebeurt. Voor onze allerjongsten in de kinderdagverblijven betekent dit dat zorg- leer- en spelmomenten verweven zijn met en in elkaar. Zo zien we dat kinderen heel de dag door ervaringen kunnen opdoen en leren, ook in alledaagse situaties zoals een eet-of verzorgingsmoment. Voor de schoolgaande kinderen in de opvang benadrukken we dat opvangtijd ‘vrije tijd’ is waar kinderen zich in de eerste plaats kunnen amuseren, plezier kunnen maken en misschien andere talenten bij zichzelf kunnen ontdekken dan op school.
Ik en JIJ
We gaan ervan uit dat kinderen sociaal zijn. Ze leren zichzelf kennen in de ontmoeting met andere kinderen en volwassenen. Deelnemen aan het leven in een groep, zoals in de opvang, zal mee bepalen wie een kind is. Kinderen leren in de opvang samen leven en relaties aangaan met elkaar. Het ontstaan van de eerste vriendschappen, maar ook ruzie maken en het weer bijleggen hoort daarbij. Kinderen ervaren wat het is om deel uit te maken van een groep en ‘erbij te horen’, ze leren omgaan met elkaar en zich in te leven in de andere. Zo worden hen maatschappelijk aanvaarde normen en waarden bijgebracht.
Volwassenen helpen hen hierbij zonder het steeds over te nemen. Kinderen leren van hun begeleiders om respectvol om te gaan met elkaar en met anderen. Regels en afspraken zijn hierin ondersteunend. Niet vanuit een machtsverhouding, maar wel vanuit een warme, zorgzame en verantwoordelijke relatie stellen begeleiders grenzen en bieden ze structuur waarbinnen samenleven mogelijk is.In de contacten en ontmoeting met elkaar leren kinderen in de opvang ook omgaan met verschillen. Begeleiders leren hen op een positieve manier kennis maken met een diversiteit aan gezinssamenstellingen, talen, voedingsgewoonten, thuisculturen, enz.
Een plek waar ook ouders welkom zijn
Net zoals we willen dat elk kind zich thuis voelt bij De Molenketjes, vinden we het belangrijk dat ook alle ouders zich welkom en prettig voelen bij de plek waar hun kind wordt opgevangen.
De Molenketjes vzw wil ouders in staat stellen hun gezinstaken te combineren met andere activiteiten door toegankelijke, kwalitatieve opvang en buitenschoolse activiteiten aan te bieden. We doen er alles aan om eventuele organisatorische, financiële, sociale of welke drempels dan ook te detecteren en weg te werken. We leggen de nodige flexibiliteit aan de dag om de maatschappelijke ontplooiing voor zo veel mogelijk ouders mogelijk te maken.
Het is een continu aandachtspunt binnen De Molenketjes vzw om oog te hebben voor de betrokkenheid en samenwerking met alle ouders, ongeacht hun gender-, sociale of culturele achtergrond. Gezinnen in al hun diversiteit zijn een dagelijkse realiteit voor De Molenketjes vzw en worden erkend, gewaardeerd en betrokken. Opvang heeft voor ons een economische, pedagogische maar ook een sociale functie.
Door ouders actief te betrekken bij de opvang in het algemeen en specifieke activiteiten zetten we ook in op een positieve ouder-kind-relatie .
Ouders als partners
Vanuit De Molenketjes vzw gaan we een opvoedingspartnerschap aan met de ouders. Ouders zijn ‘eindverantwoordelijke’ en de ervaringsdeskundige over hun eigen kind. Ouders zijn de eerste opvoeders van hun kind. Zij kennen hun kind als geen ander. We zijn ervan overtuigd dat elke ouder het beste voor heeft met zijn kind en ook evolueert in zijn rol als ouder.
We gaan steeds in dialoog met de ouders om samen de opvoeding van de kinderen gestalte te geven en te bouwen aan een sterk wederzijds respect en vertrouwen. We willen in deze dialoog zowel vaders als moeders betrekken. Door goed te luisteren en te observeren, proberen we onze aanpak zo goed mogelijk af te stemmen op de verwachtingen en noden van de kinderen en hun gezin. Anderzijds vragen we de ouders begrip voor het eigene van groepsopvang en de visie van de organisatie.
Door een goede samenwerking en communicatie met de ouders, willen we dat ouders ook voelen dat ze er niet alleen voorstaan in de opvoeding van hun kind en dat de opvoeding ook deels mee gedragen wordt door andere volwassenen in de samenleving. Ouders en medewerkers leren elkaar daartoe kennen en waarderen. De kinderopvang is zo niet alleen de plaats waar hun kind tijdens hun afwezigheid opgevangen wordt, maar ook een plek waar ouders in contact komen met medewerkers die hun kind goed kennen en eventueel andere ouders met wie ze zorgen en vragen kunnen delen.
Betrokkenheid van ouders = samen doen en samen denken
Samenwerken met ouders betekent voor De Molenketjes vzw veel meer dan open communicatie en overleg over hun kind.
De Molenketjes vzw maakt er ook werk van om ouders het gevoel te geven dat ze welkom zijn daar waar hun kind opgevangen wordt. Er wordt in elke deelwerking actief gezocht naar mogelijkheden om ouders zicht te laten krijgen of zelfs deel te laten hebben aan de werking in de opvang. We werken op maat en houden zowel rekening met de specifieke context van elke deelwerking als de noden en behoeften
van de ouders zelf. Niet elke ouder wil of kan deelnemen aan gezamenlijke momenten. We trachten het aanbod zo divers mogelijk te houden om zo veel mogelijk ouders aan te spreken. Participatie van ouders betekent voor De Molenketjes vzw ook inspraak. De ideeën en meningen van ouders nemen we zeer ter harte. We zoeken voortdurend naar kanalen langs dewelke ouders kunnen mee denken over de dagelijkse werking van de opvang. Onze gesprekken met ouders zijn ook hier zeker niet onbelangrijk. Maar ook formelere inspraakmogelijkheden, zoals tevredenheidsgesprekken en –enquêtes zijn mogelijk.
Bijdragen tot verbondenheid en ontmoeting tussen ouders onderling
Door ouders een plekje te geven in de kinderopvang, weten we dat we kansen creëren voor ouders om elkaar te ontmoeten en hun netwerk te verbreden. In een grootstedelijke context met een grote diversiteit aan gezinnen en samenlevingsvormen en een toegenomen migratie ervaren heel wat ouders een vorm van isolement en zijn ze op zichzelf aangewezen.
Daarnaast staan de intensieve zorgen voor een gezin met (jonge) kinderen soms in de weg dat ouders nog voldoende energie vinden om te investeren in duurzame sociale contacten. Kortstondige contacten met ‘onbekenden’ in de omgeving (bijvoorbeeld in de opvang) kunnen echter even waardevol zijn.
De contacten met andere ouders van kinderen van dezelfde leeftijd zijn voor ouders vaak een belangrijke vorm van steun en informatie. Ervaring leert ons echter dat elkaar ‘tegenkomen’ in de opvang niet gelijk is aan ontmoeten. Regelmatig ouders uitnodigen (spontaan of op een feest), maar ook foto’s ophangen, bewust omgaan met de inrichting van de ruimte en het maken van afspraken zijn acties die we ondernemen om het ‘kleine ontmoeten’ tussen ouders mogelijk te maken.
Uiteindelijk doen we ook dit alles met het oog op het welbevinden van het kind. Kinderen voelen zich sneller thuis op een plek waar ook hun gezin écht welkom is.
Meer info
- Een voorwaarde om ouderparticipatie waar te maken is ook dat we onze deur op gepaste momenten kunnen open stellen voor ouders.
Lees daarom ook ons opendeur-beleid
Opvang in en samen met de buurt
Kinderen doen in de kinderopvang andere ervaringen op dan thuis. Niet alleen leren ze, binnen de veilige muren van het kinderdagverblijf of de school omgaan met leeftijdsgenoten en andere volwassenen. De Molenketjes vzw laat de kinderen ook kennis maken met de buurt en de ruimere omgeving. De kinderopvang is een ‘oefenschool’, een opstap naar het gemeenschapsleven. Ze leren omgaan met mekaar, dus ook met verschillen. Diversiteit wordt in De Molenketjes vzw op een respectvolle manier onder de aandacht gebracht. Naast het feit dat elk kind en elk gezin in de opvang gerespecteerd en gewaardeerd wordt, leren de kinderen ook de buurt en de ruimere samenleving in al zijn kleuren kennen.
We zijn er ons daarnaast ook van bewust dat we een belangrijke rol spelen voor heel wat kinderen en gezinnen. Dit engagement delen we graag met andere partners met wie we samenwerkingsverbanden aangaan.
Opvang met en door sterke en tevreden medewerkers
Geen kwalitatieve opvang zonder goed opgeleid, ervaren en tevreden personeel. We willen onze kinderbegeleiders ondersteunen in hun dagelijkse prakrijk om kwalitatieve opvang te realiseren. Medewerkers worden actief betrokken bij het uitwerken en permanent evalueren van een pedagogische visie. Het gezamenlijk kritisch kijken naar de werkwijze van elkaar en tot een eenduidige aanpak komen, komt de kwaliteit ten goede. Hierdoor ontstaat duidelijkheid voor de kinderen en de ouders.
Via regelmatig teamoverleg, reflectie-momenten, interne en externe studiedagen, coaching van en functioneringsgesprekken met medewerkers creëren we tijd en ruimte om medewerkers te ondersteunen in hun persoonlijke groei. We zetten daarmee graag in op de persoonlijke competenties en talenten van onze medewerkers.